
نمونه نر Enallagma deserti با نوارهای آبی و سیاه بسیار زیبا. لطفا از عکس بدون اجازه استفاده نشود.
گونه Enallagma deserti از گونه های خاص و در خطر و در لیست قرمز جهانی یا IUCN است. این گونه و زیرگونه های مشابه در جنس Enallagma همواره مورد بحث سنجاقک شناسان بوده است. عده ای از ئانشمندان اعتقاد دارند که این گونه در گروه گونه (E, cyathigerum (Charpentier, 1840 قرار می گیرد و عضوی از این گروه است و سایرین باور دارند که تفاوت های این گونه در حد قابل تمایز نسبت به این گروه است. در گروه E, cyathigerum اعضای دیگری نیز مورد بحث است که زیر گونه های دیگری در گونه E, risi از این دسته هستند.
جنس Enallagma به سنجاقک های آبی رنگ آمریکایی American Bluet معروف است و جالب است که بدانید زیستگاه این جنس در آمریکا هم پراکنش دارد.
همه اعضای گروه بسیار به هم شبیه و شاید تشخیص آنها در طبیعت بسیار دشوار باشد اما در بخش قلاب انتهایی نرها و لوب زیر این قلاب تفاوت های کوچکی در هر گونه یا زیر گونه وجود دارد. ترواستیگما در هردو بال مشابه، لوزی شکل و بیشتر تیره یا است.
زیستگاه اصلی این گونه بخش های شمالی آفریقا، شمال صحرا، تونس، غنا و الجزایر است و اطلاعات چندانی از این گونه در مقالات به چاپ نرسیده است با این حال آقای دکتر Samraoui, B تلاش جالبی در راه بررسی این گروه به کمک تصاویر SEM انجام داده اند و گروه Enallagma در مناطق مجاور قطب را مورد بررسی قرار داده اند. اما باز هم تفاوت هایی در جمعیت ها دیده می شود که همواره جای بحث دارد.
در حدود 3 سال پیش یک نمونه از گونه Enallagma deserti از بخش های شمال غرب استان فارس توسط من (محسن کیانی) جمع آوری شد که با توصیفات این گونه بسیار نزدیک است و گزارش جدیدی از این گونه که برای اولین بار از ایران گزارش می شود در حال کامل شدن است اما کمبود منابع نوشته شده در این مورد و پاسخگویی دیر دانشمندان صاحب نظر باعث طولانی شدن روند شده است.
در شهریور ماه 1391 در شهر کرمان گزارش این گونه برای اولین بار از ایران در کنگره بین المللی زیست شناسی ثبت شد که متاسفانه در مورد صحت این ثبت تردید وجود دارد، زیرا شناسایی نمونه کرمان توسط شخص من انجام شده و حتی نمونه ها نیز هم اکنون در مجموعه نمونه های من نگه داری می شوند. در مورد اینکه این گونه Enallagma deserti است باوری ندارم اما پروفسور Dumont با تصاوبر ارسالی از من چنین تشخیصی داده اند. در هر حال میتوان نمونه فارس را با کرمان در یک مقاله مفصل مقایسه و نقد نمود.
در آب های ساکن و روان میتوان این نمونه را یافت که نوارهای آبی و سیاه آن به خوبی قابل تشخیص است. اندازه این نمونه بیشتر از جنس Ischnura است و پیکر درشت تری دارند.
ماده های این گروه درشت تر از ماده ای جنس Ischnura هستند اما در داشتن خار در بخش تناسلی (Vulvar Spine) مشترک هستند.
با توجه به وسعت آلودگی و خشکسالی همچنان تخریب زیستگاه ها و وتلندها (بخش های مجاور رودخانه ها و آبگیرها و ..) ممکن است نمونه هایی را نشناسیم و آنها را از دست بدهیم. مثل اینکه هرگز این گونه ها را نداشته ایم.
Classification
Kingdom Animalia (Animals)
Phylum Arthropoda (Arthropods)
Class Insecta (Insects)
Order Odonata (Dragonflies and Damselflies)
Suborder Zygoptera (Damselflies)
Family Coenagrionidae (Narrow-winged Damselflies)
Genus Enallagma (American Bluets)